
Yahu hani bundan iki-üç sene önce "DIRECTX 10 GELİYOR OYUNLARINIZ ÇALIŞMAYACAK YENİ EKRAN KARTI ALIN" temalı reklamlar görüyorduk, sonra DX10 destekleyen üç-beş oyun çıktı, ondan sonra yalan oldu. Microsoft ve mahdumlarının (ATI, Nvidia, Intel) yaptıkları çığırtkanlık birkaçımıza DX10 destekli ekran kartı aldırttı ama bu kartları da genelde DX9 oyunları oynarken kullandık.
Wikipedia'ya göre 2006 yılından bu yana çıkan sadece 25 DirectX 10 destekli oyun var ve bunların büyük çoğunluğu "sudaki baloncukları daha kaliteli yapan" modifikasyonlar, yani detaylara dikkat eden birisi değilseniz oyunu DX9'da mı oynamışsınız, DX10'da mı oynamışsınız hiçbir önemi yok.
Eminim hepinizin aklında şu soru var: NEDEN? DirectX 9 çıktığında bu derece geri plana itilmemişti ve geçiş süreci bu kadar sancılı olmamıştı, şimdi neden böyle oldu? Açıkçası bu konularda uzman olduğumu iddia etmiyorum ancak bana kalırsa bu durumun dört ana sebebi var:
1) DirectX 9'dan Tam Anlamıyla VazgeçilememesiBir oyun motoruna DX10 özellikleri eklemek ile tamamen DX10 için tasarlamak birbirinden çok farklı iki şey bana kalırsa. Yukarıda da bahsettiğim "modifikasyon" mevzusu işte burada devreye giriyor: Hiç kimse Bioshock'un baloncuklarını daha iyi görmek için DX10 ekran kartı almıyor. Dolayısıyla PC kullanıcılarının büyük çoğunluğu hala DX9 kart kullanıyor (herkes oyuncu değil ve firmalar bir oyun tasarlarken bu kitleye de hitap etmek zorunda). Bu durum bir yana, oyuncuların oyun oynamak için kaynakları sonuna kadar çiğneyip tüküren Windows Vista'yı da seçmedikleri bilinen birşey. Bu sebeplerden dolayı tamamen DX10'a özel oyun yapmak inanılmaz derece de büyük bir kullanıcı kitlesi kaybetmek demek. E DX10'a özel motor tasarlanmadığı zaman da sırf "önemsiz detayları güzelleştiriyor" diye Vista işkencesine katlanmak istemiyor hiç kimse.
2) Konsolların DirectX 10 Desteklememesiİşte PC oyuncularının sırf üç beş kopya daha az satıyor diye katlanmak zorunda kaldıkları işkencenin bir diğer kötü yanı. PS3 ve Xbox 360 DX9 desteklemiyor ve bu konsollardan yapılan portlarda doğal olarak DX10 desteklemiyor (bazen PC kullanıcılarının ilgisini çeksin diye destek ekleniyor ama bunlar sadece motora yapılan küçük modifikasyonlar, Lost Planet'taki ayak izlerinin daha derin görünmesi gibi saçma sapan şeyler). Ne zaman konsollarda DX10 kullanmaya başlar, işte o zaman DX10 destekli oyunlarda inanılmaz bir artış görürüz (ki bu da ancak bir daha ki konsol neslinde olabilir, o da 2011'den önce imkansız gibi birşey).
3) DirectX 9 Hala Oldukça Yeterli
Peki PS3 ya da Xbox 360 oyunlarında "DirectX 10 kullanılmıyor" diye şikayetçi olan birisini gördünüz mü? Hala DirectX 9 kullanılarak "Killzone 2" ya da "Gears of War 2" tarzında oyunlar yapılabiliyor sonuçta. Tamam, "PC altyapısı ile konsol altyapısı çok farklı" şeklinde bir argüman ortaya atabilirsiniz ama Call of Duty 5'in grafiklerine "yetersiz" diyebilecek bir kişi var mıdır acaba? Ayrıca her ne olursa olsun Killzone 2'nin ışıklandırma sistemi DX9'da hala çok fazla hayat olduğunu ve suyunun sıkılması gerektiğini gösteriyor. Gerçekten, DX10'a ihtiyacımız var mı?
4) DAHA FAZLA GRAFİK İSTEMİYORUZ!İyi de, DX9'un sunduğu grafikler oldukça yeterli değil mi? Ee, tam anlamıyla "sanal gerçekliğe" ulaştığımızda ne olacak ki? Bir oyunun grafikleri gerçek hayatla ya da filmlerle birebir aynı olduğu zaman elimize ne geçecek? Bu grafik olayı gerçekten çok uzamadı mı artık? Tamam, oyunlar film seviyesine ulaştı diyelim: O zaman bir medya olarak "oyun" kavramını film kavramından ayıran şey ne olacak? Ekrandaki kişiyi kontrol edebilmemiz mi?
Size birşey söyliyeyim mi: Bizim ihtiyacımız olan "çiğ grafik" değil, sanatsal yönetim. Left 4 Dead ya da Killzone 2 gibi oyunları oynadıktan sonra Crysis tarzı "grafiğe abanmış" oyunların görsel yönü çok çiğ gelmeye başladı. E ben neden ekranda gerçek hayatta gördüğüm şeylerin birebir aynısını, birebir aynı şekilde görmek isteyeyim ki? Yapımcıların gözünden oyun dünyasını görmemiz gerekmez mi? Tamam bazı oyunlara elbette bu uygulanamaz (örnek vermek gerekirse spor oyunları ya da simulasyonlar olabildiğince gerçekçi olmak zorunda) ama kabul etmeliyiz ki gerçekçi olması gerekmeyen oyunlar bile olabildiğince hayatın kendisine benzeme derdinde. Oysa stilistik grafikler için DX9 hala yeterli, DX10 sadece "gerçekçilik" için gerekli. Görsel olarak gerçek hayatta var olan objeleri olduğu gibi sunan Crysis'in atmosferi mi, yoksa renk yönetimi ve film grain gibi unsurlar sonucunda"sanatsal yönetim"in dibine vurmuş olan Left 4 Dead'in atmosferi mi daha çok aklınızda kaldı?
Evet, sanattan pek anlamayan oyuncular "daha gerçekçi grafikler" diye yerlere yatıyor olabilir ama DirectX 10'un vaat ettiklerine inanılmaz bir rağbet olmaması DX9'un yaratmakta hala gayet yeterli olduğu "stilistik" grafiklerin daha akılda kalıcı olduğunu ve oyuncu için daha zengin ve doyurucu bir deneyim sunduğunu gösteriyor diyebiliriz (en azından ben öyle düşünmek istiyorum, ne var?!).
DirectX 10'un hala uğruna yapılan çığırtkanlık kadar değerinin olmaması bu sebeplerden dolayı bana kalırsa. Ama tahmin ediyorum ki Windows 7'nin de yaygınlaşmasıyla 2010 gibi sadece DX10 için tasarlan ve DX10'un gücünü tam anlamıyla kullanabilen oyunlar çıkmaya başlayacak. Ancak umarım DX10 yüzünden "ruhu olan grafiklerden" taviz verilmez...